คู่มือโอลิมปิกคอมพิวเตอร์

แนวทางการฝึกด้วยตัวเอง

อ้างอิงเนื้อหาตามลำดับของค่าย สอวน. เพราะเป็นแนวทางหลักในเส้นทางการเขียนโปรแกรมเชิงแข่งขัน

สำหรับก่อน สอวน. ค่าย 1

ถ้าหากไม่เคยเขียนภาษา C++ มาก่อน แนะนำให้เริ่มจากหนังสือ C++ Language Tutorial ¹ แล้วใช้หนังสือ Competitive Programmer’s Handbook ²

เป้าหมายของช่วงนี้คือเขียนโปรแกรมพื้นฐานได้คล่อง

• input/output

• if/else และ loop

• array และ string

• function

• recursion แบบง่าย

ควรฝึกโจทย์ที่ไม่ต้องใช้อัลกอริทึมซับซ้อนก่อน เพื่อให้ชินกับการอ่านโจทย์และ debug

สำหรับ สอวน. ค่าย 1

หัวข้อที่ควรมั่นใจ

• C++ syntax และ STL พื้นฐาน เช่น vector, pair, sort

• การคิด brute force และ simulation

• recursion

• time complexity เบื้องต้น

• การจัดการ array และ string

วิธีฝึกที่แนะนำคือเลือกโจทย์ง่ายวันละ 2-3 ข้อ แล้วหลังทำเสร็จให้จดว่าโจทย์นั้นใช้ pattern อะไร

สำหรับ สอวน. ค่าย 2

หัวข้อหลักจะเริ่มเป็น data structures และ algorithms

• stack, queue, priority queue

• set, map, hash table

• tree และ graph representation

• BFS/DFS

• binary search

• greedy

• dynamic programming เบื้องต้น

ในช่วงนี้ควรเริ่มอ่านเฉลยหลังพยายามเองพอสมควร เพราะสิ่งสำคัญคือการสะสม pattern ของโจทย์

สำหรับขั้นต่อไป

• หากไม่เข้าใจแล้วอยากอ่านเพิ่มเป็นหัวข้อ

  • USACO Guide ³

  • CP-Algorithm ⁴

• เว็บไซต์สำหรับทำโจทย์ (graders)

  • https://cses.fi/problemset/ แหล่งเดียวกับหนังสือหลัก

  • https://beta.programming.in.th/ เว็บหลักในไทย

  • https://otog.in.th/ เว็บที่นักเรียน สอวน ช่วยกันทำขึ้นมาเอง

  • https://codeforces.com/ เว็บหลักในต่างประเทศ

  • Kattis ⁵

  • AtCoder ⁶ (ใช้ร่วมกับ Kenkoooo ⁷)

• หนังสือเพิ่มเติม (เนื้อหาจะซ้ำซ้อนกับด้านบน) https://usaco.guide/PAPS.pdf

• การบรรยายวิชา การออกแบบและวิเคราะห์อัลกอริทึม โดย สมชาย ประสิทธิ์จูตระกูล ⁸

วิธีใช้เวลาอ่านเฉลย

• อ่านเฉพาะ idea ก่อน อย่าเพิ่งดู code

• ปิดเฉลยแล้วลอง implement เอง

• ถ้าติด ให้เทียบเฉพาะส่วนที่ต่าง

• หลังผ่านแล้ว ให้เขียนสรุป 2-3 บรรทัดว่าโจทย์นี้สอน pattern อะไร

Checklist การฝึก

• ทำโจทย์ง่ายให้เร็วและถูกก่อนเพิ่มความยาก

• หลัง contest ให้ upsolve ข้อที่ทำไม่ได้อย่างน้อย 1 ข้อ

• เก็บ template ที่ใช้บ่อย แต่ต้องเข้าใจทุกบรรทัด

• วัดความก้าวหน้าจากจำนวน pattern ที่จำได้ ไม่ใช่จำนวนโจทย์อย่างเดียว